Lezing : De rode reiger door Henk van der Kooij
2024-05-22 20:00 - 22:00 (Europe/Amsterdam) | Stad & Natuur, Kemphaanstraat 1, Almere, 1358 AD, Nederland
Iedereen kent natuurlijk de Blauwe Reiger en tegenwoordig ook de Grote Zilverreiger. Maar hoe staat dat met de Purperreiger? Deze Afrikatrekker is veel minder bekend.
Henk van der Kooij heeft in Wageningen gestudeerd. Zijn doctoraal-onderwerp was: De Rode Reiger in het Groene Hart van Holland (1975).
Hij weet zich bevoorrecht dat hij deze reiger al decennia landelijk mag en kan volgen.
Aan de hand van een Powerpoint presentatie staat Henk stil bij de belangrijkste Nederlandse broedgebieden van de Purperreiger.
Hoe worden de kolonies geteld? Hoe doet de landelijke populatie het de laatste decennia? Welke gevaren bedreigen de purperreiger?
Waar ze overwinteren ze in Afrika? Kortom een jaarrond-presentatie over deze boeiende reigersoort met zijn tropische kleuren.
Kom en geniet ook van dit fraaie schepsel!

Foto: Henk van der Kooij – vier grote, bijna vliegvlugge jonge Purperreigers, nest in Meidoorn

Lezing Vogelwachter op Rottumerplaat door Christian Brinkman
2024-06-26 20:00 - 22:00 | Stad & Natuur, Kemphaanstraat 1, Almere, 1358 AD, Nederland
“Hallo Rottumerplaat hier Breede, over!”
Deze woorden gebruikte Willem Ruis in 1971 om contact te maken met Jan Wolkers of Godfried Bomans die ieder een week doorbrachten op het eiland Rottumerplaat. Bomans ergerde zich aan het lawaai van de meeuwen, werd ziek en voelde zich eenzaam; Wolkers redde een zeehond, at van wat hij ving of vond, maar bovenal: hij genoot! Na het bezoek van beide schrijvers is er veel veranderd op Rottumerplaat en Rottumeroog, samen met Zuiderduin ‘de Rottums’ genoemd. Ze zijn flink gegroeid en de eilanden vallen inmiddels onder de Wet Natuurbescherming en kunnen niet zomaar bezocht worden. Gedurende de voorjaars- en zomermaanden zit op zowel Rottumerplaat als Rottumeroog een duo vogelwachters. De vogelwachters bewaken het eiland en voeren vogel- en flora-tellingen uit. Dit betekent dat je als vogelwachter het eiland 24/7, maandenlang meemaakt. Je ziet de veranderingen, het wel en wee van de vogels en andere dieren. In 2020 was Christian Brinkman als vogelwachter aangesteld op Rottumerplaat, in deze lezing vertelt hij ons meer over de geschiedenis van de Rottums, het reilen en zeilen van het vogelwachtersbestaan, de broedvogels en andere fauna (en flora); alles geïllustreerd met mooie foto’s.

Lezing Klapekster door Paul van der Poel
2024-09-25 20:00 - 22:00 | Stad & Natuur, Kemphaanstraat 1, Almere, 1358 AD, Nederland
Deze lezing gaat over slechts één soort, al zullen zo nu en dan andere vogelsoorten en diverse vertegenwoordigers van andere diergroepen de revue passeren. De klapekster zal met alle kenmerken ten tonele gevoerd worden, zowel wat betreft uiterlijk als haar uitzonderlijke leefwijze. Ook het voorkomen van de klapekster qua geografische verspreiding en qua habitat wordt behandeld. Daarna volgt iets over de klapekster als overwinteraar in het Gooi, in het bijzonder de Tafelbergheide. Wanneer de tijd het toelaat vertelt Paul over de ervaringen die hij had in Polen bij het nest van een paartje klapeksters.

Foto Paul van der Poel – Klapekster

Lezing : Vogelziekten en zieke mensen door Ton Eggenhuizen
2024-10-23 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Vogelgriep, ziekte van Lyme, Apenpokken, de kranten staan er bol van. Het zijn stuk voor stuk ziekten die van dier op mens kunnen overspringen. Is natuur daarmee een bedreiging? Of kunnen we door een verstandige omgang met natuur een hoop ellende voorkómen? De vogelringgroep van de Vogelwacht bemonstert wilde vogels voor de Erasmus Universiteit. Wat leren we van deze onderzoeken? Ton Eggenhuizen, de coördinator van de vogelringgroep, zal op deze avond de stand van zaken over het onderzoek toelichten en vertelt waarom de natuur geen bedreiging is.

Foto : Ton Eggenhuizen

Lezing Walvissen door Frank Zanderink is AFGELAST
2024-11-27 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Als voormalig voorlichter en actievoerder van Greenpeace leerde ik, Frank Zanderink, tijdens mijn studie Tropische Bosbouw in Wageningen, veel over walvissen en de jacht op deze grote zoogdieren. Een passie was geboren, die mij in 2002 na een verblijf in Schotland, tussen de dwergvinvissen en tuimelaars bracht. Een paar jaar later zag Stichting Rugvin het levenslicht. In korte tijd verbreedden we onze activiteiten van monitoring op veerboten, naar het beluisteren van de echolocatiegeluiden van bruinvissen, de foto identificatie van bruinvissen en het begeleiden van groepen in Zuid-Afrika op zee. En we hebben nu zelfs Sedna de bruinvis in ons bestuur opgenomen. Kortom er is enorm veel te beleven onder het zeeoppervlak.
Aan de hand van eigen unieke (geluids-)beelden van bruinvissen, dolfijnen en walvissen in hun natuurlijk omgeving neem ik u mee de Noordzee en Oosterschelde op en vertel ik u welke walvisachtigen, o.m. bultruggen, butskoppen, orka’s en bruinvissen u hier kunt zien én waar! Zo bevindt de makkelijkste plek om walvisachtigen te zien en te horen zich in Zeeland! Ook zult u verbaasd staan over de rol die walvisachtigen wereldwijd allemaal spelen. Wist u bijvoorbeeld dat een blauwe vinvis iedere dag minsterns 5.000 kg poep/mest produceert en dat dit enorm belangrijk is voor de groei van het plantaardige plankton in zeeën en oceanen en daarmee voor iedere tweede ademteug van uzelf?

Foto Frank Zanderink – Walvis

Lezing : De wondere wereld van wantsen door Luc Hoogenstein
2025-01-22 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Wantsen kunnen meer en meer rekenen op een groeiende interesse, en dat is volkomen terecht. Het zijn prachtige dieren met een bijzondere levenswijze en, en dat is ook mooi meegenomen, ze zijn overal te vinden, het hele jaar door. De wantsenwereld is ook een dynamische wereld: in Nederland komen ruim 640 soorten voor, waar elk jaar weer nieuwe soorten bijkomen. Luc Hoogenstein, bij ons bekend van zijn 1000 soortentuin-presentatie, zal ons meenemen in de wondere wereld van de wantsen. Hij zal niet alleen ingaan op bekende soorten dicht bij huis, maar zal ook minder bekende, verrassende soorten de revue laten passeren en hoe het hem lukte om een nieuwe wantsensoort voor Nederland te ontdekken.
Luc Hoogenstein is bioloog, spreker, prijswinnend natuurfotograaf en schrijver van het boek ‘Mijn 1000 soortentuin‘. Hij heeft onder andere gewerkt bij Vogelbescherming en Natuurmonumenten en is momenteel werkzaam in de duurzame energiesector en als presentator bij RTV Utrecht van het programma Luc’s Tuinsafari.

Foto Luc Hoogenstein – Pyamaschildwants

Lezing : Ecuador â€“ Galapagos door Rene Alma
2025-02-26 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Op 26 februari zal René Alma een lezing verzorgen over zijn reis naar Ecuador en de Galapagos eilanden in het voorjaar van 2024. Ecuador is een waar paradijs voor vogelliefhebbers. Dankzij de grote verscheidenheid aan leefgebieden – van tropische regenwouden tot winderig hoogland, van mangrovemoerassen tot beboste heuvels – zijn er meer dan 1700 vogelsoorten waargenomen. In het land komen 42 endemische soorten voor, waarvan 35 op de Galapagos eilanden. Dit zijn soorten die nergens anders op de aarde voorkomen.
Jaarlijks bezoeken meer dan 5.000 vogelaars Ecuador om al het moois te zien in dit land. En dit is niet zo raar, omdat Ecuador relatief klein is kan je een enorm aantal verschillende soorten ecosystemen en vogelsoorten zien in een korte tijd. Vogels zijn overal in Ecuador; het waarnemen ervan is dan ook niet moeilijk. Er zijn prachtig ontworpen routes, goed toegankelijke paden, comfortabele lodges en hotels, uitkijktorens en interessante gidsen. Ook is het wegennetwerk in Ecuador bijzonder goed, waardoor je gemakkelijk van de ene naar de andere vogellocatie reist.
Ecuador heeft een zeer divers ecosysteem. Zo is het noordelijke gedeelte van het kustgebied zeer nat, terwijl het zuiden geleidelijk weer droger wordt. Dit is hetzelfde op de Galapagos eilanden. De kustgebieden zijn er erg droog, maar de bergtoppen op de grote eilanden zijn juist weer nat, gehuld in dichte bossen vol met bijzondere vogelsoorten. Ook kom je in het Galapagos gebied mangroves, mooie stranden en meren tegen. Het Andesgebied is weer een totaal ander gebied qua ecosysteem. De Andes bestaat uit nevelwoud, bergbossen, vochtige en droge plekken, veel bamboe en diverse meren en moerassen. Tot slot is er nog het Amazonegebied. De hoge bossen, moerassen, oeverbossen, wildwaterrivieren en eilandjes in de rivieren zijn kenmerkend voor dit gebied. Een van de beste locaties om vogels te zien is de beroemde Mindo Vallei in het noordwesten van het land. Een plek die wordt aangegeven als één van de belangrijkste plekken voor vogels ter wereld. Ook de reis door het stroomgebied van de Amazone is een van de meest fascinerende uitstapjes in Ecuador. Onderweg kom je prachtige bossen tegen en natuurlijk enorm veel bijzondere vogels. In de Guango regio is een overweldigende kolibrietuin te vinden en ook de Antisana Ecological Reserve is geweldig om te bezoeken. De Galapagoseilanden zijn één groot vogelparadijs. Ze zeggen ook wel dat de meest tamme vogels van de wereld hier wonen. Daar is niet veel aan gelogen; de foto’s laten dat wel zien. Door de bijzondere ligging van de eilanden zijn deze verworden tot de ultieme natuurlijke dierentuin, waar allerlei bizarre dieren leven. Voortsjokkende reuzenschildpadden, fregatvogels, zeeleguanen en blauwvoetgenten aan er hun eigen gang zonder zich iets van mensen aan te trekken. Het komt allemaal voorbij tijdens deze lezing.

Foto: René Alma geniet van een pelikaan

Lezing : Trektellen door Hugo Wieleman
2025-03-26 20:00 - 22:00 | Flevoland
Elk jaar is het weer een verrassing. Wanneer zie je je eerste Boompieper van het seizoen? Trektellers kunnen er bijna de klok op gelijk zetten. Onder specifieke omstandigheden zijn bepaalde soorten nou eenmaal te verwachten. In deze lezing vertelt Hugo ons hoe Flevoland in de ’trektelmarkt’ ligt, wat de juiste omstandigheden zijn om spektakel te verwachten, wat de verschillen tussen de telposten in de provincie zijn en welke soorten typische trektelpostsoorten zijn.
Alvast een tipje van de sluier: als Flevolandse vogelaars mogen wij ons best gelukkig prijzen!

© Hugo Wieleman – tellers bij de trektelpost Kamperhoek

Lezing : Walvissen door Frank Zanderink
2025-06-25 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Als voormalig voorlichter en actievoerder van Greenpeace leerde ik, Frank Zanderink, tijdens mijn studie Tropische Bosbouw in Wageningen, veel over walvissen en de jacht op deze grote zoogdieren. Een passie was geboren die mij later, in 2002 na een verblijf in Schotland, tussen de dwergvinvissen en tuimelaars bracht. Een paar jaar daarna zag Stichting Rugvin het levenslicht. In korte tijd verbreedden we onze activiteiten van monitoring op veerboten, naar het beluisteren van de echolocatiegeluiden van bruinvissen, de foto identificatie van bruinvissen en het begeleiden van groepen op zee in Zuid-Afrika. En we hebben nu zelfs Sedna de bruinvis in ons bestuur opgenomen. Kortom er is enorm veel te beleven onder het zeeoppervlak.
Aan de hand van eigen unieke (geluids-)beelden van bruinvissen, dolfijnen en walvissen in hun natuurlijk omgeving neem ik jullie mee de Noordzee en Oosterschelde op en vertel ik welke walvisachtigen, o.m. bultruggen, butskoppen, orka’s en bruinvissen je hier kunt zien én waar! Zo bevindt de makkelijkste plek om walvisachtigen te zien en te horen zich in Zeeland! Ook zul u verbaasd staan over de rol die walvisachtigen wereldwijd allemaal spelen. Wist je bijvoorbeeld dat een blauwe vinvis iedere dag minsterns 5.000 kg poep/mest produceert en dat dit enorm belangrijk is voor de groei van het plantaardige plankton in zeeën en oceanen en daarmee voor iedere tweede ademteug van jezelf?

© Frank Zanderink – Walvis

Workshop : Determinatie vogelveren o.l.v. RenÃ© Alma
2025-07-23 20:00 - 22:00 | Flevoland
Wil je eens op een totaal andere manier (op microniveau) naar vogels leren kijken? Dan is deze avond je kans!
Waarschijnlijk is het wel eens voorgekomen dat je een veer vindt en je je afvraagt van welke vogel die is. Die vraag krijg ik namelijk regelmatig. In onze vogelcursus, die elk jaar plaatsvindt, is dit één van de vaste onderwerpen die aan bod komen. De reacties van cursisten zijn elk jaar positief; daarom nu een reden om deze kans eens aan iedereen aan te bieden. Tijdens deze avond komen veel theoretische aspecten rondom veren aan bod. Met deze theoretische kennis kun je ook dezelfde avond in de praktijk aan de gang: aan de hand van veel meegebrachte veren (van heel klein tot supergroot) kun je leren om vast te stellen van welke vogel de veer afkomstig is. Natuurlijk mag je (graag zelfs!) ook je eigen veren meenemen. Als je nog geen veren hebt, kun je de komende weken nog zoeken. Het is nu de tijd dat vogels veren ruien…

© René Alma – Pronkstukken uit privé collectie: van welke vogels zijn deze veren?

Lezing : Colombia door AndrÃ© van den Berg / Ton Eggenhuizen
2025-08-27 20:00 - 22:00 | Flevoland
Colombia is een legendarisch land als het om de natuurwaarden gaat. Een vijfde deel van alle vogels op aarde is er gezien. Het veldgidsje is dan ook ruim 600 pagina’s en een kilo zwaar. De bredere biodiversiteit is gigantisch. Zoogdieren, vlinders, kevers, amfibieën, nachtvlinders lopen je letterlijk over de voeten of komen op je pad. En voor een deel nog ongerept!
Deze avond wordt verslag gedaan aan de hand van eigen foto’s van een reis in oktober 2023 door Ton Eggenhuizen en André van den Berg. Natuurlijk kan van alle waarnemingen slechts een fractie worden getoond. Maar kom. Als je kleurgevoelig bent: weest gewaarschuwd voor een intense avond! Kom en verwonder je. Over de pracht van de landschappen, de mensen en de flora en fauna. En herbeleef de avonturen mee. Want enige uitdagingen voor het zenuwgestel zaten eveneens in deze reis en worden ook gedeeld…

Foto Andre van den Berg : Strogele Specht

Lezing Steltlopers door Karel Mauer
2025-09-24 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Jullie zullen het ongetwijfeld gemerkt hebben dat deze zomer ontzettend droog is. Die droogte heeft ervoor gezorgd dat het water in de Oostvaardersplassen flink is gezakt, waardoor grote oppervlakten met slik ontstonden. Op die vlakten werden eind juni en juli al grote aantallen Kemphanen en Grutto’s aangetroffen. Naast die twee soorten werden nog meer steltlopers gezien. Niet zo vreemd want juli-augustus zijn de topmaanden voor doortrekkende steltjes.
Omdat er nog wel eens wordt gezegd dat het herkennen van steltlopers (en zeker in deze tijd met de verschillende kleden) lastig is, neemt Karel Mauer ons mee langs verschillende steltlopersoorten en –kleden die we hier in de Flevopolder tegen kunnen komen. Maar ook uitstapjes naar andere locaties zullen passeren, evenals wat minder algemene soorten. Er zullen deze avond een paar interactieve momenten zijn, dus neem je favoriete veldgids mee.
Misschien kun je alvast kijken of je de vogel op de foto op naam en leeftijd kunt brengen. Succes en we zien elkaar op de 24ste september.

©Karel Mauer – Weet jij welke steltloper dit is?

Lezing : Vogels in de muziek door Ton Oudshoorn
2025-10-22 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Ton Oudshoorn is een expert op het gebied van vogels en muziek, en verzamelt muziek geïnspireerd op vogelzang uit diverse genres, waaronder klassieke en moderne muziek. Hij geeft lezingen en maakt presentaties waarin hij vogelgeluiden vergelijkt met muziekfragmenten en vertelt over de rol van vogels in de muziekgeschiedenis, zoals de kraanvogel in Finland. Hij heeft ook deelgenomen aan podcasts en is bekend geworden door zijn plezier in de combinatie van zijn hobby’s: muziek en vogels. Deze avond haalt hij nog eens alles uit de kast, speciaal voor ons Vogel- en Natuurwachters.

Foto : ©Piet Molenaar – Rietzanger

Lezing Ganzenslaapplaatstelling door Jip Louwe Kooijmans van Sovon
2025-11-19 20:00 - 22:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
De Oostvaardersplassen behoren samen met de Wieden, de Biesbosch en een aantal gebieden in Friesland tot de natuurgebieden waar de grootste aantallen ganzen van ons land overnachten. Om het belang van deze gebieden blijvend te kunnen onderbouwen is monitoring noodzakelijk. De slaapplaatstellingen van ganzen en zwanen zijn voor de monitoring van de Oostvaardersplassen een essentieel onderdeel.
Al diverse jaren telt een vaste groep mensen op 2 dagen in de winter de uitvliegende en ter plaatse blijvende ganzen in de Oostvaardersplassen. Jip vertelt ons graag over de resultaten en wat Sovon daarmee doet!
Op 22 november is de volgende ganzenslaapplaatstelling in de Oostvaardersplassen. We zoeken nog tellers, ook als je geen ervaring hebt ben je welkom om deze bijzondere telling een keer mee te maken! Zie de oproep bij Overig Nieuws.

Lezing : AlbaniÃ« / Noord-MacedoniÃ« door RenÃ© Alma
2025-11-26 20:00 | Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders, Oostvaardersbosplaats 1, Almere, Flevoland, 1336 RZ, Nederland
Albanië was tot voor kort vele jaren volledig gesloten voor de buitenwereld; een soort Noord-Korea…. Tegenwoordig is het land echter steeds meer in trek bij toeristen. De perfecte ligging op het Balkan schiereiland en de verscheidenheid aan landschappen en klimaat, maken Albanië tot een bijzonder land om vogels te kijken.
In natuurgebieden, zoals de nationale natuurparken Divjake-Karavasta, de Narta lagune, de Patok Lagune, het Kune-Vain Tale natuurgebied, het meer van Shkodra, Ohrid, de Prespa meren en de omgeving van Valbone en Theth in de Albanese Alpen, zijn wel 350 vogelsoorten waar te nemen. Bovendien zijn de bovengenoemde habitats nog vrijwel ongerept.
Een belangrijk vogelgebied is het Shkodra-meer in het noorden van Albanië. Dit is het grootste meer van de Balkan en een van de belangrijkste pleisterplaatsen voor water- en trekvogels in Europa. Ook huist in dit gebied de met uitsterven bedreigde Kroeskoppelikaan. Tijdens de lezing reizen we door prachtige landschappen met een verscheidenheid aan soortenrijke habitats met hun vogels. Het vogelleven van het land is nog grotendeels onontdekt, dus verrassingen zijn gegarandeerd: Albanië is een veelbelovende bestemming geworden!

© René Alma – René scant de omgeving af

Lezing : Kerkuilen door Harry Muller
2025-12-17 20:00 - 22:00 | Flevoland
Met de Kerkuilen, in het algemeen, gaat het redelijk goed. Ze staan al enige tijd (sinds 2017) niet meer op de lijst van bedreigde vogels. Over heel Nederland zijn in 2024 2.439 1ste broedsels gecontroleerd, waarvan 5.637 jongen zijn uitgevlogen. Het aantal jongen dat uitvliegt is erg afhankelijk van de muizenstand. Weinig muizen door een natte winter, gevolgd door een nat voorjaar, zorgt voor minder broedsels. Helaas behoorde 2024 tot de top 3 van de natste jaren ooit. Maar droog en warm, zoals in 2022, met maar 1.465 1ste broedsels, is het andere uiterste. Ter vergelijking 2019 was een goed jaar met 3.853 1ste broedsels.
Tijdens de lezing zal het leven van de Kerkuil besproken worden vanaf het ei tot het uitvliegmoment en ook wie je nog meer kunt aantreffen in de nestkast. Volwassen Kerkuilen blijven gewoonlijk het gehele jaar in de naaste omgeving.

© Allan Liosi – Kerkuilen jongen
